Kính tặng những người thợ sông đà nhân ngày Báo Chí VN 21- 06 Năm Canh Dần
Trong số 10 Nhà báo được Văn phòng Tập đoàn Sông Đà dẫn đi thực tế tại công trình thủy điện Sơn La có tới 6 người chưa một lần được tới. Đường lên Tây Bắc ngày nay đã thông thoáng, bằng phẳng gấp cả chục lần so với nhiều năm trước. Nhưng chưa thể hết những đoạn đèo khúc khuỷu, quanh co và mù mây như vượt Đèo Thung Khe hay leo dốc cao nguyên Châu Mộc...
Tuy vậy, sự háo hức, phấn khởi trong mỗi nhà báo đều mong mỏi cho thời gian trôi nhanh để sớm đến được công trình trước 15 giờ chiều khi trời chưa tắt nắng. Chúng tôi được trưởng đoàn phổ biến: Ban điều hành Tổng thầu Sông Đà đón tiếp và đưa đoàn đến tác nghiệp ngay tại mặt bằng các hạng mục đang thi công để phục vụ cho sự kiện đống cống dẫn dòng tích nước lòng hồ vào tuần tới.
Đi trên cầu bề tông dài hơn 1.200 m nối liền giao thông 2 bờ trái và phải, nhìn mực nước khúc Sông Đà phía hạ lưu trên địa bàn xã Ít Ong huyện Mường La đã gần cạn kiệt, lộ rõ con đập khổng lồ, cao ngất chắn ngang sông, một công trình nguy nga, đồ sộ với một loạt cần cẩu cỡ lớn đang hối hả thi công trên những tầng cao, 6 tuyến đường ống áp lực đã lắp xong theo chu trình hở trông giống 6 chiếc vòi rồng đang hút nước nhả vào tua bin các tổ máy. Thủy điện Sơn La, một công trình đồ sộ, lớn lao, vĩ đại vượt xa sự tưởng tượng của cánh Nhà báo mới đến lần đầu. Cho dù có choáng ngập hay bỡ ngỡ thì công việc của người làm báo là phải nắm bắt, ghi chép, còn những nhà nhiếp ảnh thì thỏa sức lia ống kính ghi hình. Vốn máu nghề nghiệp, hễ gặp bất cứ người nào, đốc công, đội trưởng hay nhóm thợ là sáp đến hỏi han, ghi chép. Thời gian thật nghiệt ngã vì chúng tôi chỉ có một buổi chiều làm việc với Ban điều hành Tổng thầu Sông Đà. Khi được biết vị Tổng chỉ huy Nguyễn Kim Tới đang có mặt lội trong hầm dẫn nước để kiểm tra và cho khoan phụt bê tông khép kín các khe hở và mối nối ở các khe vạn cửa nhận nước. Phóng viên Đài tiếng nói Việt Nam, Báo Xây Dựng, TTXVN và Báo QĐND liền tìm cách tiếp cận Ông Tới trong hầm thi công. Sự năng nổ, vượt khó của các Nhà báo đã đạt được mục tiêu, bởi Ông Giám đốc Ban điều hành Tổng thầu sẵn sàng vui vẻ trao đổi công tác thi công với các nhà báo.
Buổi sáng hôm sau, cả nhóm đến làm việc với 3 đơn vị chủ lực của Tập đoàn trên công trình: Đó là Công ty CP Sông Đà 5 đơn vị đã đầu tư 1 dây truyền bê tông đầm lăn giá 22 triệu USD để đảm nhận công việc sản xuất và vận chuyển bê tông ra công trình. Tại đây, mọi thắc mắc, lo ngại của số đông Nhà báo về 1 công nghệ mới đã được Tổng Giám đốc Trần Văn Huyên giải thích khá tỷ mỷ, rõ ràng về hệ thống dây chuyền đổ bê tông đầm lăn. Nhờ thành công việc đắp đập này, mà những hạng mục khác được tiến hành nhanh chóng, dẫn đến việc đưa tổ máy 1 vào vận hành sớm hơn 1 năm. Khi tiếp xúc với Công ty CP Sông Đà 7, một đơn vị hùng hậu về khai thác đá và sản xuất ra hàng chục triệu m3 vật liệu xây dựng loại đặc chủng giành cho bê tông đầm lăn và cung cấp cho toàn công trình. Sông Đà 7 còn là một đơn vị dẫn đầu toàn Tập đoàn về công tác đầu tư và tự xây lắp 7 Nhà máy thủy điện vừa và nhỏ.
Đến với Công ty TNHH 9.08 thì trời đã gần trưa, nắng nóng phả vào những bức tường bê tông khổng lồ cùng với hàng hà khối thép, đường ống cỡ lớn càng tăng thêm bỏng rát. Dù vậy, cả Đoàn Nhà báo đã được lãnh đạo, Công ty Sông Đà 9.08 đưa xe chở đến tham quan tại mặt đập để các Nhà báo mục kích nhìn nhận về một con đập khổng lồ do đơn vị thi công bằng công nghệ hiện đại: Tiếp cận bê tông mặt đập ở độ cao 148m . Các Nhà báo ai nấy đã bở hơi tai, nhưng chả ai muốn bỏ cuộc bởi những người thợ Sông Đà trên công trường ai cũng hăm hở lao động một cách miệt mài, bận rộn. Khí thế ấy, tinh thần ấy đã thôi thúc cánh Nhà báo không chỉ quên mệt nhọc mà còn rất thán phục kính nể sự nỗ lực lao động của họ.
Rời thủy điện Sơn La sau một buổi sáng làm việc cật lực, chúng tôi theo trưởng đoàn vào sâu hơn 40 km, trèo qua một con dốc gần 20 km ở độ cao 800, rồi lại trượt xuống lòng suối Chiến nơi Sông Đà đang đầu tư - xây dựng một Nhà máy thủy điện 200MW. Những chiếc xe 2 cầu Nhật xịn mà cứ lắc lư, tròng trành leo qua những con dốc khúc khuỷu, uốn lượn, quanh co để rồi chúng tôi được tận mắt chứng kiến một con Đập Vòm ngăn sông mà lúc ban đầu khi nghe Ban quản lý dự án thông báo thì chưa ai rõ mô tê chi cả. Thì ra do địa hình và địa chất cho phép nhà thiết kế cho đắp đập theo hình cánh cung nhằm giảm nhiều nhân công và tiết kiệm chi phí. Thủy điện Nậm Chiến còn có một chuyện lạ là phải đào 1 đường hầm dẫn nước vào giàn máy dài trên 10 km mà hồi tháng 9 năm ngoái khi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến thăm công trình đã nghe báo cáo rằng đây là đường hầm thủy điện dài nhất Việt Nam hiện nay. Hành trình 3 ngày với hơn 1.000 cây số cả đi và về Đoàn nhà báo đã đến được 2 công trình lớn do Tập đoàn Sông Đà đầu tư và là nhà thầu chính. Thông qua các Ban quản lý dự án, Ban điều hành và những người thợ Sông Đà luôn nhiệt tình, mến khách, chúng tôi được biết nhiều điều mới lạ ví như: Công nghệ bê tông Đầm lăn ,bê tông Bản mặt, hoặc thế nào là Đập vòm cùng những dây chuyền thiết bị thi công tiên tiến mà chính chúng tôi lần đầu tiếp cận mới được biết.
...Vào tuần đầu tháng 6 vừa qua, cũng với hành trình 3 ngày đi hơn 1.200km các Nhà báo của: TTXVT, Đài TNVN, Báo QĐNDVN, Báo Xây Dựng, Thời báo Kinh Tế , các nghệu sỹ nhiếp ảnh quốc gia lại có chuyến đi thực tế tại 2 công trình thủy điện Hương Sơn (Hà Tĩnh) và thủy điện Hủa Na (Nghệ An) do thợ Sông Đà làm nhà thầu thi công.
Đi Hương Sơn bằng đường Hồ Chí Minh thông thoáng nhưng cũng phải mất gần 9 tiếng đồng hồ mới đến đồn biên phòng cửa khẩu Cầu Treo ( Cách thủ đô Viên Chăn chừng 400 km). Đường vào công trường còn hơn 20 km nhưng là đường rừng, hiểm trở, lồi lõm. Tuy đã mệt mỏi, nhưng tất thảy các Nhà báo đều mong sớm đến với mặt bằng thi công để tiếp súc trực tiếp với những người thợ Sông Đà đang lao động tại các hạng mục. Thủy điện Hương Sơn, sau vài năm trì trệ, khi Sông Đà “ Cầm cái”, đến hơn một năm nay công trình đã đổi thay khá nhiều. Đập dâng nước, đập tràn đã hoàn thành; thiết bị 2 tổ máy đã lắp đặt vào vị trí trên 80% công việc. Trạm điện ngoài trời, tháp điều áp, tuyến áp lực cũng đang hoàn chỉnh để phục vụ cho chạy máy 1. Thời gian cho báo chí tác nghiệp được chắt chiu từng phút vì chỉ có 3 tiếng đồ hồ buổi chiều mà thôi. Cũng may mà trời không mưa. 8 Nhà báo chia thành 2 tốp, 1 đi theo Giám đốc Sơn lên Đập tràn và khu đầu mối, 1 vào khu xây dựng mặt bằng Nhà máy và lắp thiết bị. Những tốp thợ Sông Đà và cả cánh kỹ thuật thi công ai cũng niềm nở, chân tình khi tiếp xúc, trao đổi công việc với báo chí. Mải mê đến khi trời sập tối ai cũng len lỏi ghi chép, tìm tòi góc độ để ghi hình. Cả đoàn về được nơi nghỉ của công trường đã 21 giờ đêm. Sớm hôm sau, xe đưa chúng tôi đi thủy điện Hủa Na lúc 6 giờ sáng với hành trình 350 km về hướng Tây Nghệ An. Được biết thủy điện Hủa Na, công suất 180 MW do Tổng Công ty Điện lực Dầu khí mua lại từ một nhà đầu tư trước đang xây dựng dở dang. Tập đoàn Sông Đà được Tổng Công ty Điện lực Dầu khí hợp đồng làm nhà thầu chính phần xây dựng. Đến thời điểm này, chỉ sau 8 tháng nhận việc, Ban điều hành nhà thầu Sông Đà tại thủy điện Hủa Na đã hoạch định những giải pháp thi công hữu hiệu , hướng dẫn phân công các nhà thầu ( do Tập đoàn điều động) đảm nhận các hạng mục trọng yếu. Công ty Sông Đà 9 đã huy động gần 30 xe cơ giới các loại như: Máy ủi, máy đào, máy súc và xe vận chuyển 20 - 25 tấn để bốc, xúc, đất đá, đào kênh, đắp đập...
Công ty Sông Đà 5 tập kết 2 dây chuyền nghiền sàng công suất lớn cùng các phương tiện phục vụ công tác đổ bê tông. Công ty Sông Đà 10 đơn vị chủ công việc khoan, đào 3.800 m đường hầm, đường kính 7,5m. Các Công ty Sông Đà 2, Sông Đà 6, Sông Đà 27 cùng đồng thời đảm nhận thi công phần đập, hố móng nhà máy và đổ bê tông. Sự phối hợp đồng bộ và tổng lực đó đã đẩy nhanh tiến độ xây dựng các hạng mục công trình chính ngay sau khi chặn dòng, ngăn sông Chu thành công. Chặng đường từ Hương Sơn sang Hủa Na đã ngốn mất gần nửa ngày, vì thế khi đến địa điểm Ban điều hành, các Nhà báo được thay xe 2 cầu để vào công trường ngay.
Những thành đạt, những biện pháp hợp lý, những sáng tạo trong thi công, những nỗ lực lao động của tập thể cán bộ - công nhân các lực lượng xây dựng Sông Đà được các nhà quản lý, các cán bộ kỹ thuật thi công kể lại cho các Nhà báo nghe bằng sự phấn chấn, sôi nổi, nhưng không một lời họ nói về những khó khăn, vất vả trong cuộc sống, sinh hoạt ở một vùng rừng sát với biên giới Việt - Lào, cho dù vào lúc này, mặt trời đã khuất sau dãy Trường Sơn Tây mà cái nóng của gió Lào thổi về vẫn rát bỏng.
Chuyến đi thực tế 3 ngày, nhưng đường xá đi lại chiếm mất 2, chỉ còn 2 buổi chiều cật lực, dành cho báo chí tác nghiệp, xong trước những cử chỉ thân thiện, nhiệt tình cởi mở tiếp đón và tạo nhiều thuận lợi cho các Nhà báo tiếp cận Công trình, tiếp xúc với công nhân. Chắc chăn các Nhà báo đi thực tế trong dịp này sẽ thu hoạch được nhiều tư liệu, có nhiều cảm xúc để cho ra được những bài viết xúc tích và thành công.
Hủa Na, nhân ngày Báo chí Việt Nam 21 tháng 6 năm Canh Dần.
Nguyễn Tất Lộc
(Nguồn: Tạp chí Người Xây dựng- Tổng hội xây dựng Việt Nam)