Giữa mùa hè, nóng là chuyện thường tình, song nó lại gây ấn tượng sâu sắc nhất trong tháng 6 này. Bởi vì đây là đợt “nóng” đỉnh cao, cộng hưởng nhiều yếu tố: thời tiết như nung, điện cắt liên tục và đặc biệt là sự sôi sục của những cuộc thảo luận, phản biện nhiều vấn đề quốc kế dân sinh tại kỳ họp thứ bảy (Quốc hội khoá XII).

Đối với lĩnh vực giao thông, nỗi bức xúc tập trung vào chuyện chất lượng, tiến độ, hiệu quả xây dựng các công trình cầu đường, biện pháp ngăn chặn, đẩy lùi tai nạn và ùn tắc giao thông, đặc biệt là những ý kiến khác nhau chung quanh Dự án Đường sắt cao tốc Hà Nội - TP Hồ Chí Minh.

Các cuộc trao đổi đã tạm “khép lại”, song là sự khép lại để mà “mở ra”, nếu suy ngẫm kỹ hơn mối quan tâm của các đại biểu Quốc hội và công luận những ngày vừa qua...

Với cách tiếp cận nêu trên, điều “mở ra” là gì? Phải chăng đó là các vấn đề sau:

Một là tập trung cho những công trình, dự án “nóng” đối với dư luận (thời gian thi công chậm, dân rên xiết, lãnh đạo địa phương bức xúc) và công trình phục vụ Đại lễ 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội. Cái “nóng” trên diễn đàn Quốc hội về vấn đề này phải được thổi vào tâm can các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu.

Từ đó, có kế hoạch cụ thể để đẩy nhanh tiến độ, thi công dứt điểm, hoàn thành các hạng mục, công trình, dự án dở dang kéo dài nhiều năm. Điều kiện tốt nhất để thực hiện mục tiêu này là dịp triển khai công tác 6 tháng cuối năm. Và theo chúng tôi được biết, một số đơn vị như Ban quản lý dự án 2, Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 1 đã xây dựng và đang quyết tâm thực hiện một chương trình như thế...

Hai là cần nâng lên tầm “ngành”: Vì sao một số đại biểu Quốc hội chất vấn Bộ trưởng Bộ GTVT về chuyện “đóng, mở” ngã tư của Hà Nội và chuyện người dân “đu dây” qua sông Pô kô của Kon Tum, vấn đề thuộc trách nhiệm của địa phương?

Dường như ở đây phản ánh một yêu cầu: Cơ quan quản lý GTVT ở Trung ương phải mở rộng tầm bao quát đối với các vấn đề thuộc mạng lưới giao thông cả nước. Sự phân cấp không đồng nghĩa với tình trạng“cắt khúc”, làm gián đoạn hoặc đứt mạch hệ thống giao thông.

Các cơ quan quản lý nhà nước Trung ương không thể làm thay, song phải nắm được tình hình, có lực lượng tư vấn để giúp địa phương giải quyết các vấn đề phức tạp và mới nảy sinh trên toàn bộ mạng lưới giao thông.

Yêu cầu nói trên không chỉ đặt ra đối với Bộ, các sở GTVT, mà cả các cơ quan tham mưu, các cục chuyên ngành, nhất là với Tổng cục Đường bộ Việt Nam. Cơ quan đầu não quản lý hệ thống giao thông mang tính chất xã hội sâu sắc, phổ biến và rộng lớn nhất, phải vượt ra khỏi phạm vi “tổng cục quốc lộ” để có tầm nhìn bao quát cả nước và quan tâm đến mọi nhu cầu của cuộc sống người dân liên quan đến giao thông đường bộ.

Ba là bài học về xây dựng dự án: Sự kiện Quốc hội không thông qua Dự án Đường sắt cao tốc Hà Nội - TP Hồ Chí Minh cần được rút kinh nghiệm sâu sắc, trước hết về phía chủ đầu tư - Tổng công ty Đường sắt VN.

Phải chăng, đây là tín hiệu đánh dấu sự chấm dứt của cách làm áp đặt, dự án chỉ cần đi qua được các “cửa” quyền, “cửa” vốn đầu tư là nhất, là xong; xếp hiệu quả kinh tế-xã hội và trí tuệ của cộng đồng xuống hàng thứ yếu? Mong rằng, sẽ có sự đánh giá toàn diện vấn đề nêu trên.

Riêng ở góc độ truyền thông chúng tôi thấy: khâu chuẩn bị đã thể hiện sự vội vàng, bất cập, coi thường thông tin đại chúng và đặc biệt là thiếu độ tin cậy cần thiết, không tương xứng đối với một dự án siêu việt tầm cỡ quốc gia. Bộc lộ rõ nhất là những ý kiến ủng hộ, tán thưởng dự án chưa đủ sức thuyết phục, nên gây phản cảm.

Ngay chủ đầu tư cũng nói đại ý “Dự án hay lắm, nhưng rất khó diễn đạt thành lời”. Điều này phản ánh phần nào sự chưa đủ “chín”, chưa đủ sâu sắc, chưa đủ tâm huyết của chính những người xây dựng dự án... Sau “nóng” không phải là “nguội”, cần rút bài học cần thiết cho giai đoạn “mở ra”, nếu như dự án nói trên có dịp khởi động lại trong thời gian tiếp theo.

Nhân Thân

(giaothongvantai.com.vn)