Đây là một trong những nội dung chủ yếu được Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng đặc biệt nhấn mạnh trong buổi họp giao ban XDCB ngày 5/7/2010 vừa qua có sự tham dự của hầu hết lãnh đạo Sở GTVT các địa phương, nhà đầu tư BOT trên cả nước.

Cùng dự và phát biểu tại hội nghị còn có các Thứ trưởng Ngô Thịnh Đức, Lê Mạnh Hùng, Trương Tấn Viên và lãnh đạo các vụ, tổng cục, cục và đơn vị chức năng thuộc Bộ GTVT.

Theo báo cáo của Vụ KHĐT, trong năm 2010 có 41 Sở GTVT được giao làm chủ đầu tư các dự án sử dụng nguồn vốn của Bộ GTVT với tổng số vốn là hơn 4.346 tỷ đồng. Trong đó, chủ yếu là nguồn vốn trái phiếu Chính phủ với 3.520 tỷ đồng, vốn ngân sách là 827 tỷ đồng.

Cho đến hết tháng 6/2010, các địa phương đã thực hiện được hơn 3.008 tỷ đồng, đạt 71,5% kế hoạch; giải ngân hơn 2.597 tỷ đồng, đạt 60% kế hoạch.

Về chất lượng giải ngân, theo Bộ GTVT, cơ bản dòng tiền giải ngân đã được chi trả cho khối lượng hoàn thành của dự án nên tỷ lệ ứng vốn đã giảm. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn nhiều chủ đầu tư chưa quản lý tốt việc ứng vốn, điều này thể hiện rõ nhất ở tỷ lệ giữa kết quả giải ngân so với thực hiện còn khá cao.

Đối với các dự án BOT, hiện tại Tổng cục ĐBVN được Bộ GTVT giao nhiệm vụ quản lý và triển khai hình thức này với tổng số 19 dự án. Trong số đó có 2 dự án đã hoàn thành là đường tránh QL1A Thanh Hóa và QL1A Hòa Cầm- Hòa Phước.

Hiện tại còn 10 dự án đang thực hiện đầu tư. Ngoài ra còn có 6 dự án đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư và 1 dự án là đường cao tốc Hà Nội- Hải Phòng do Bộ GTVT ủy quyền cho Tổng cục ĐBVN thực hiện nhiệm vụ theo QĐ 4193/QĐ- BGTVT.

Theo ông Trần Quốc Việt, Cục trưởng Cục QLXD&CLCTGT, thời gian qua, tiến độ thi công của các dự án giao cho các địa phương quản lý có giá trị giải ngân tăng cao, nhiều dự án được hoàn thành.

Tuy nhiên, hiện tại vẫn còn nhiều dự án không đáp ứng được tiến độ yêu cầu, một số dự án kéo dài nhiều năm chưa hoàn thành và phải gia hạn tiến độ nhiều lần, đơn cử như: QL4D tránh thị trấn Tam Đường, tỉnh Lai Châu, QL34 Cao Bằng, QL4G Sơn La, đường Mường Nhé- Pắc Ma- A Pa Chải, QL12 đoạn Mường Chà- Điện Biên, QL48 Kim Sơn- Phú Phương- cửa khẩu Thông Thụ, QL54, QL63,... Về chất lượng thi công công trình, một số chủ đầu tư vẫn còn để xảy ra tình trạng công trình bị hư hỏng, gây bức xúc trong dư luận nhân dân, điển hình như QL91B.

Với các dự án BOT, theo ông Nguyễn Đức Thắng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục ĐBVN, hiện nay năng lực quản lý điều hành của hầu hết các nhà đầu tư còn bất cập nên xảy ra tình trạng lúng túng trong quản lý điều hành cũng như quản lý chất lượng công trình. Công tác thống kê của nhà đầu tư không đầy đủ, chưa kịp thời, do đó việc quản lý của các cơ quan nhà nước cũng gặp nhiều khó khăn.

Tại hội nghị giao ban XDCB, rất nhiều lãnh đạo các Sở GTVT và các nhà đầu tư BOT kiến nghị với Bộ GTVT cần có cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan của Bộ với các chủ đầu tư để thực hiện công tác GPMB cũng như quản lý tiến độ, chất lượng dự án. Cùng với đó, nhiều chủ đầu tư đã đề xuất những cơ chế, chính sách xung quanh việc tổ chức đấu thầu, đơn giá, giám sát đầu tư , thu phí dự án,...

Theo Thứ trưởng Thường trực Ngô Thịnh Đức, tồn tại lớn nhất của các chủ đầu tư các tỉnh là thiếu chuyên môn trong thực hiện dự án dẫn đến một loạt các vướng mắc khó tháo gỡ. Trách nhiệm của các chủ đầu tư chưa được thể hiện đúng mức. Trong công tác tuyển chọn nhà thầu, còn một số hiện tượng chủ đầu tư sửa hồ sơ mời thầu để tạo điều kiện cho một nhóm nhà thầu trúng thầu.

Phát biểu kết luận tại hội nghị, Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng đặc biệt nhấn mạnh, công tác đầu tư XDCB trong 6 tháng đầu năm của ngành GTVT có bước tiến triển rất khả quan so với các năm trước đây. Trong đó, nhóm dự án do các địa phương làm chủ đầu tư và các dự án BOT cũng đạt kết quả khá tốt. Tuy nhiên, tiến độ các dự án không đồng đều, nhiều dự án trong nhóm này vẫn có tiến độ rất chậm, ít dự án hoàn thành đúng kế hoạch ban đầu.

Nguyên nhân chủ yếu do công tác GPMB còn chậm, năng lực quản lý của chủ đầu tư không đáp ứng được yêu cầu, nhà thầu yếu kém, trì trệ,... Cùng với đó, chất lượng của một số dự án cũng không đáp ứng được yêu cầu và xảy ra những sự cố đáng tiếc.

Chính vì vậy, Bộ trưởng chỉ đạo, trong thời gian tới các cơ quan chức năng của Bộ và các chủ đầu tư địa phương, nhà đầu tư BOT phải có sự phối hợp chặt chẽ, có cơ chế cụ thể, đồng bộ để siết chặt quản lý nâng cao chất lượng dự án. Thời gian qua, Bộ GTVT đã thực hiện cơ chế phân cấp mạnh cho các chủ đầu tư, tuy nhiên, đi cùng với việc làm này thì cần phải giám sát chặt chẽ và xử lý nghiêm những vi phạm về tiến độ cũng như chất lượng công trình.

Bộ trưởng cũng lưu ý các cơ quan chức năng của Bộ và các chủ đầu tư, hiện nay nguồn vốn cho các dự án rất khó khăn, chính vì vậy, dự án nào kết thúc trong năm 2010 thì ưu tiên vốn để hoàn thành dứt điểm, còn với các dự án đang triển khai thì tùy từng trường hợp để điều tiết vốn, dự án nào chậm tiến độ thì kiên quyết cắt vốn, điều chuyển cho dự án khác.

Hà Thanh Oai

(giaothongvantai.com.vn)